Học thương mại điện tử không chỉ để biết mà để làm được: Đại học Đại Nam đưa môi trường doanh nghiệp vào giảng đường với Trung tâm Thực hành Thương mại điện tử 2.000 m²

Bạn có thể học về thương mại điện tử trong sách. Nhưng để thực sự làm thương mại điện tử, bạn phải biết vận hành một gian hàng số, hiểu khách hàng, làm nội dung, chạy marketing, đọc dữ liệu, livestream, sử dụng công nghệ và giải quyết những bài toán kinh doanh thực tế. Đó là lý do Trường Đại học Đại Nam (DNU) đầu tư xây dựng Trung tâm Thực hành Thương mại điện tử quy mô 2.000 m² tại Tòa Khởi nghiệp, với sự tham gia của các đối tác Trung Quốc về công nghệ, thiết bị, chương trình đào tạo và kinh nghiệm vận hành.

Trung tâm Thực hành Thương mại điện tử quy mô 2.000 m² tại Tòa Khởi nghiệp, Trường Đại học Đại Nam.

Nhưng điều DNU muốn nói với thí sinh không phải là “chúng tôi có một Trung tâm rộng 2.000 m²" mà là “trong 2.000 m² ấy, sinh viên sẽ được học gì, được làm gì và hình thành những năng lực gì cho nghề nghiệp tương lai?”

Bởi cuối cùng, giá trị của một trường đại học không nằm ở những tòa nhà mà trường sở hữu. Giá trị thực sự nằm ở năng lực mà người học mang theo khi bước ra khỏi những tòa nhà ấy.

Đại học không chỉ là nơi học kiến thức

Thương mại điện tử là một lĩnh vực thay đổi rất nhanh. Hôm nay một nền tảng đang dẫn đầu, ngày mai có thể xuất hiện một nền tảng khác. Hành vi khách hàng thay đổi. Công nghệ thay đổi. AI thay đổi cách doanh nghiệp tìm kiếm khách hàng, sản xuất nội dung, phân tích dữ liệu và vận hành kinh doanh.

Trung tâm được định hướng trở thành không gian thực hành thương mại điện tử gắn với công nghệ và môi trường doanh nghiệp.

Vì thế, nếu sinh viên chỉ học những gì đã có trong giáo trình, khoảng cách giữa giảng đường và doanh nghiệp có thể ngày càng lớn. Một sinh viên có thể biết rất nhiều khái niệm về marketing số nhưng chưa chắc đã xây dựng được một chiến dịch marketing; có thể hiểu thương mại điện tử là gì nhưng chưa chắc vận hành được một gian hàng; có thể học về dữ liệu nhưng chưa chắc biết sử dụng dữ liệu để hiểu khách hàng và đưa ra quyết định; có thể học về livestream commerce nhưng chưa từng đứng trước máy quay để giới thiệu và bán một sản phẩm.

Khoảng cách lớn nhất của giáo dục đại học không phải lúc nào cũng là khoảng cách giữa “biết ít” và “biết nhiều”. Đó còn là khoảng cách giữa “biết” và “làm được”. Đây cũng chính là vấn đề mà DNU muốn giải quyết khi đầu tư Trung tâm Thực hành Thương mại điện tử. Theo định hướng của Nhà trường, Trung tâm không đơn thuần là một phòng thực hành lớn hơn, mà là môi trường kết hợp học tập - thực hành - công nghệ - doanh nghiệp, để sinh viên từng bước làm quen với công cụ, quy trình và yêu cầu của công việc ngay trong quá trình học.

2.000 m² không phải để ngắm mà để sinh viên làm

Trung tâm Thực hành Thương mại điện tử được bố trí tại tầng 1 và tầng 2 Tòa Khởi nghiệp của Đại học Đại Nam, với tổng diện tích khoảng 2.000 m². DNU cung cấp không gian và hạ tầng; các đối tác Trung Quốc tham gia đầu tư thiết bị, công nghệ, phần mềm, chương trình đào tạo và các điều kiện phục vụ thực hành.

Tuy nhiên, quy mô 2.000 m² chỉ có ý nghĩa khi không gian ấy thực sự được sử dụng để tạo ra năng lực cho người học. PGS.TS Đào Thị Thu Giang - Hiệu trưởng Trường Đại học Đại Nam nhấn mạnh: “Chúng tôi xác định đầu tư cho giáo dục trước hết là đầu tư cho năng lực của người học.”

Theo định hướng đó, sinh viên không chỉ đến Trung tâm để nghe giảng hoặc quan sát thiết bị mà được định hướng tiếp cận các hoạt động nghề nghiệp như vận hành sàn và nền tảng số, quản trị gian hàng thương mại điện tử, marketing số, phát triển nội dung thương mại, livestream, quản trị dữ liệu khách hàng, thương mại điện tử xuyên biên giới và ứng dụng công nghệ vào hoạt động kinh doanh.

Điều quan trọng không phải là sinh viên đã “học qua” bao nhiêu nội dung, mà là sau khi học xong, sinh viên có làm được không?

Sinh viên Đại học Đại Nam được định hướng tiếp cận các hoạt động thực hành như vận hành gian hàng, marketing số, livestream và kinh doanh trên nền tảng số.

Hãy thử hình dung một buổi học thương mại điện tử khác

Thay vì chỉ ngồi trong lớp nghe giảng về cách bán hàng trên nền tảng số, sinh viên được giao một sản phẩm cụ thể. Nhóm sinh viên phải tìm hiểu sản phẩm, phân tích khách hàng mục tiêu, nghiên cứu thị trường, xây dựng nội dung, thiết kế cách tiếp cận khách hàng, thực hành vận hành gian hàng, thực hiện nội dung truyền thông hoặc livestream, theo dõi dữ liệu và phân tích kết quả. Cuối cùng, sinh viên phải giải thích: Tại sao mình lựa chọn cách làm đó? Kết quả ra sao? Nếu làm lại, mình sẽ thay đổi điều gì?

Khi ấy, kiến thức marketing, thương mại điện tử, dữ liệu, truyền thông và công nghệ không còn nằm trong những môn học tách rời mà gặp nhau trong một bài toán thực tế. Đó cũng là cách người trẻ sẽ phải làm việc sau khi tốt nghiệp. Doanh nghiệp hiếm khi đưa cho nhân viên một câu hỏi: “Anh hãy trình bày khái niệm thương mại điện tử.” Doanh nghiệp sẽ đặt ra một bài toán: “Đây là sản phẩm của chúng ta. Đây là khách hàng. Đây là ngân sách. Anh hãy tìm cách đưa sản phẩm đến thị trường.” Đại học vì vậy cần chuẩn bị cho sinh viên khả năng giải quyết những bài toán như thế.

Trung tâm mở rộng cơ hội để sinh viên tiếp cận chuyên gia, doanh nghiệp và kinh nghiệm thương mại điện tử quốc tế ngay từ giảng đường.

Đưa kinh nghiệm từ một thị trường thương mại điện tử lớn vào giảng đường

Một điểm đáng chú ý của Trung tâm là sự tham gia của các đối tác Trung Quốc trong phát triển chương trình, kết nối chuyên gia, công nghệ và kinh nghiệm vận hành thực tế. Theo tài liệu của DNU, Công ty TNHH Giáo dục và Công nghệ Quốc tế Hoàn Vũ tham gia phát triển chương trình, kết nối chuyên gia và phối hợp tổ chức đào tạo; Công ty TNHH Giải trí Văn hóa Kình Hồng đóng góp kinh nghiệm vận hành thực tế trong thương mại điện tử và livestream commerce tại Trung Quốc.

Điều DNU quan tâm không phải đơn thuần là có thêm một đối tác quốc tế. Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng đưa kinh nghiệm thực tế của doanh nghiệp vào quá trình đào tạo. Thông qua hợp tác, Nhà trường định hướng tiếp nhận một hệ sinh thái gồm chương trình, công nghệ, thiết bị, quy trình thực hành và kinh nghiệm vận hành doanh nghiệp. Với sinh viên, điều đó mở ra cơ hội tiếp cận sớm hơn với cách thị trường đang vận hành bên ngoài giảng đường.

Bởi trong một lĩnh vực biến đổi nhanh như thương mại điện tử, học từ thực tiễn không thể là phần phụ của chương trình đào tạo. Nó phải trở thành một phần của chính quá trình học.

Sinh viên nhận được gì?

Đây mới là câu hỏi quan trọng nhất. Không phải DNU đầu tư bao nhiêu tiền, không phải Trung tâm rộng bao nhiêu mét vuông hay có bao nhiêu máy móc, mà là: Sau những năm đại học, người học có thể mang theo những năng lực gì?

TS. Nguyễn Thanh Huyền, Trưởng Khoa Kinh tế và Quản lý, cho rằng điều quan trọng không phải sinh viên học thêm bao nhiêu nội dung mà là sau quá trình học, các em có thể làm được gì. Nhà trường hướng tới việc để năng lực ấy được chứng minh bằng sản phẩm và kết quả công việc. Thông qua quá trình thực hành, sinh viên có cơ hội rèn luyện đồng thời nhiều nhóm năng lực, từ năng lực kinh doanh với khả năng hiểu thị trường, khách hàng, sản phẩm và mô hình kinh doanh; năng lực số thông qua việc sử dụng các nền tảng, công cụ và công nghệ phục vụ kinh doanh; năng lực marketing với khả năng xây dựng nội dung, tiếp cận khách hàng và triển khai các hoạt động marketing số; đến năng lực dữ liệu, vận hành và giải quyết vấn đề. Bên cạnh đó, sinh viên được rèn luyện khả năng làm việc cùng người khác thông qua phối hợp nhóm, giao tiếp và chịu trách nhiệm về phần việc cũng như kết quả chung. Đây là những năng lực khó có thể hình thành đầy đủ nếu quá trình học chỉ diễn ra giữa giảng viên, bảng và giáo trình.

Không chỉ dành cho sinh viên Thương mại điện tử

Kinh tế số đang làm mờ dần ranh giới giữa nhiều nghề nghiệp. Thương mại điện tử giao thoa với marketing; marketing ngày càng gắn với dữ liệu; dữ liệu gắn với công nghệ; kinh doanh quốc tế ngày càng gắn với nền tảng số và thương mại xuyên biên giới; nội dung số ngày càng gắn trực tiếp với bán hàng. AI đang tiếp tục làm thay đổi tất cả những lĩnh vực đó.

Vì vậy, Trung tâm không chỉ được định hướng phục vụ riêng ngành Thương mại điện tử. Theo kế hoạch của DNU, không gian thực hành còn phục vụ các lĩnh vực Kinh doanh số, Phân tích dữ liệu kinh doanh và các chương trình liên quan đến marketing số, qua đó mở rộng trải nghiệm cho sinh viên nhiều ngành có liên quan. Điều này cũng phản ánh một thực tế của thị trường lao động: doanh nghiệp ngày càng ít cần một người chỉ biết một việc trong một “chiếc hộp” chuyên môn khép kín. Họ cần những người trẻ có nền tảng chuyên môn nhưng đồng thời biết sử dụng công nghệ, hiểu dữ liệu, hiểu khách hàng, làm việc với người khác và thích ứng khi thị trường thay đổi.

Từ bài tập mô phỏng đến bài toán doanh nghiệp

Không ai trở thành người làm nghề tốt chỉ sau một vài buổi thực hành. Vì vậy, thực hành cũng cần có lộ trình. Theo định hướng của Trung tâm, sinh viên có thể bắt đầu từ những bài tập mô phỏng, sau đó từng bước nâng mức độ thông qua dự án thực hành, hoạt động với chuyên gia, tương tác doanh nghiệp và giải quyết những bài toán cụ thể.

Đây là điểm rất quan trọng, bởi “thực hành” không đồng nghĩa với việc sinh viên được sử dụng một thiết bị hay phần mềm vài buổi rồi kết thúc môn học. Thực hành có giá trị khi người học phải tạo ra sản phẩm, chịu trách nhiệm về kết quả, nhận phản hồi, sửa sai và làm lại. Một sản phẩm chưa tốt có thể làm lại; một buổi livestream chưa hiệu quả có thể phân tích lại; một chiến dịch chưa đạt mục tiêu có thể tìm nguyên nhân; một quyết định dựa trên dữ liệu sai có thể được chỉ ra và điều chỉnh. Đại học chính là nơi người trẻ được phép thử, được phép sai và học cách sửa sai trước khi những sai lầm ấy phải trả giá bằng tiền bạc, khách hàng và uy tín của doanh nghiệp.

Hiện khoa Kinh tế và quản lý Trường Đại học Đại Nam đang đào tạo 5 chương trình: Thương mại điện tử, Kinh tế đầu tư, Kinh tế tài chính, Kinh doanh số, Phân tích dữ liệu kinh doanh gắn đào tạo chuyên môn với thực hành và yêu cầu của nền kinh tế số.

Khi tốt nghiệp, tấm bằng là chưa đủ

Thị trường lao động đang thay đổi. Công nghệ và AI càng phát triển, những công việc dựa chủ yếu vào thao tác lặp lại hoặc kiến thức có thể dễ dàng tra cứu sẽ càng chịu sức ép. Điều giúp một người trẻ đứng vững không chỉ là lượng kiến thức đã học, mà là khả năng sử dụng kiến thức để tạo ra kết quả.

Vì vậy, DNU hướng tới việc rút ngắn khoảng cách giữa “biết” và “làm được”. Nhà trường xác định doanh nghiệp không chỉ cần người có kiến thức chuyên môn, mà còn cần người biết sử dụng công nghệ, hiểu khách hàng, giải quyết vấn đề, làm việc nhóm và thích ứng nhanh.

Đó cũng là lý do Trung tâm Thực hành Thương mại điện tử không nên được nhìn đơn giản như một dự án cơ sở vật chất. Nó là một phần trong cách DNU đang từng bước tổ chức lại trải nghiệm học tập: học kiến thức nhưng phải gắn với thực hành; học công nghệ nhưng phải biết dùng công nghệ để giải quyết vấn đề; học trong trường nhưng phải tiếp xúc với doanh nghiệp; và học đại học cuối cùng phải hướng tới khả năng làm việc và trưởng thành của người học.

2.000 m², nhưng điều đáng giá không thể đo bằng mét vuông

Một Trung tâm đẹp chưa chắc tạo ra sinh viên giỏi. Thiết bị hiện đại cũng chưa tự động tạo ra chất lượng đào tạo. Và hợp tác với doanh nghiệp sẽ không có nhiều ý nghĩa nếu doanh nghiệp chỉ xuất hiện trong những lễ ký kết.

DNU hiểu rằng thách thức thực sự bắt đầu sau khi Trung tâm được đưa vào hoạt động. 2.000 m² chỉ thực sự có giá trị khi sinh viên được sử dụng nó. Công nghệ chỉ có giá trị khi sinh viên làm chủ được nó. Doanh nghiệp chỉ thực sự đồng hành khi những bài toán của doanh nghiệp đi vào quá trình học. Và một chương trình đào tạo chỉ có thể chứng minh chất lượng khi năng lực của người học được thể hiện bằng những gì các em thực sự làm được.

Vì vậy, giá trị lớn nhất của Trung tâm không nằm ở con số 2.000 m². Nó nằm ở những năng lực nghề nghiệp mà Nhà trường hướng tới hình thành trong không gian ấy: vận hành gian hàng số, xây dựng nội dung, marketing số, livestream, phân tích dữ liệu, tiếp cận khách hàng, ứng dụng công nghệ và giải quyết những bài toán kinh doanh thực tế.

Sinh viên học đi đôi với hành.

Nếu bạn chọn học Thương mại điện tử, hãy hỏi trường đại học một câu

Không chỉ hỏi: “Trường dạy những môn gì?” Hãy hỏi thêm: “Trong những năm học ở đây, tôi sẽ được làm những gì?”

Đừng chỉ hỏi: “Trường có cơ sở vật chất tốt không?” Hãy hỏi: “Tôi có thực sự được sử dụng những cơ sở vật chất ấy để học và làm nghề không?”

Đừng chỉ hỏi: “Trường có hợp tác với doanh nghiệp không?” Hãy hỏi: “Doanh nghiệp tham gia vào việc học của tôi như thế nào?”

Và quan trọng nhất, hãy hỏi: “Khi tốt nghiệp, ngoài tấm bằng, tôi có thể chứng minh mình làm được gì?”

Đó cũng là câu hỏi DNU tự đặt ra cho chính mình. Việc xây dựng Trung tâm Thực hành Thương mại điện tử 2.000 m² là một trong những bước đi để trả lời câu hỏi ấy. Không phải bằng khẩu hiệu, mà bằng chương trình đào tạo, công nghệ, môi trường thực hành, sự tham gia của doanh nghiệp và cuối cùng phải bằng chính sản phẩm, năng lực và khả năng làm việc của sinh viên.

Hoạt động thực hành giúp sinh viên Khoa Kinh tế và Quản lý rèn luyện năng lực chuyên môn, kỹ năng số và khả năng xử lý các bài toán kinh doanh thực tế.

Học thật - làm thật - hình thành năng lực thật

Đại học Đại Nam xác định đầu tư cho giáo dục trước hết phải là đầu tư cho người học. Trung tâm Thực hành Thương mại điện tử 2.000 m² vì thế không phải đích đến. Nó là một công cụ. Đích đến là một thế hệ sinh viên có thể bước ra thị trường lao động với kiến thức, kỹ năng, khả năng sử dụng công nghệ, kinh nghiệm thực hành và sự tự tin nghề nghiệp tốt hơn.

Không phải 2.000 m² quan trọng đến đâu. Quan trọng là sinh viên DNU sẽ làm được gì trên 2.000 m² ấy. Và xa hơn: Khi bước ra khỏi Đại học Đại Nam, các em mang theo năng lực gì để tự xây dựng tương lai của mình?

Sinh viên Khoa Kinh tế và Quản lý thực hành trên các công cụ và bài toán kinh doanh thực tế, từng bước hình thành năng lực nghề nghiệp ngay từ giảng đường.

Đó mới là thước đo cuối cùng của đầu tư giáo dục. Đó cũng là điều Đại học Đại Nam hướng tới khi xây dựng một môi trường để sinh viên học thật – làm thật – trưởng thành bằng năng lực thật.