Đại học không phải là dịch vụ giáo dục - Đại học là phụng sự sự phát triển của con người

Trong nhiều năm qua, khái niệm “sinh viên là khách hàng” ngày càng phổ biến trong giáo dục đại học. Điều đó giúp các trường chú trọng hơn tới trải nghiệm người học, nhưng cũng đặt ra một câu hỏi lớn: Nếu đại học chỉ vận hành như một dịch vụ, liệu giáo dục có còn giữ được sứ mệnh cốt lõi là phát triển con người? Một trường đại học hạnh phúc không thể chỉ là nơi khiến sinh viên hài lòng, mà phải là nơi giúp họ trưởng thành, có năng lực thật và sống có giá trị.

Từ những góc nhìn đó, Trường Đại học Đại Nam phối hợp cùng Trang thông tin điện tử Soha.vn tổ chức Hội thảo “Kiến tạo trường đại học hạnh phúc tại Việt Nam: Từ tầm nhìn đến hành động”.

1. Giáo dục không thể chỉ chạy theo sự hài lòng

Trong dịch vụ thông thường, khách hàng luôn đúng. Nhưng trong giáo dục, nếu chỉ cố làm hài lòng người học bằng sự dễ dãi, nhẹ nhàng và ít áp lực, nhà trường có thể vô tình đánh mất điều quan trọng nhất: khả năng giúp con người trưởng thành.

Không ai trưởng thành chỉ bằng sự chiều chuộng.

Một sinh viên có thể không thích việc bị nhắc nhở vì đi học muộn. Không thích những bài tập khó. Không thích việc phải làm việc nhóm, phản biện, thực hành hay bị đánh giá nghiêm khắc. Nhưng chính những điều đó lại là một phần của quá trình hình thành năng lực và kỷ luật nghề nghiệp.

Nhiều năm sau khi ra trường, điều người học nhớ nhất đôi khi không phải là sự dễ dàng, mà là những người thầy cô từng rất nghiêm khắc để giúp họ tốt hơn.

Một trường đại học hạnh phúc vì thế không phải nơi “muốn gì cũng được”, mà là nơi người học được tôn trọng, được lắng nghe nhưng vẫn được đặt trong môi trường có yêu cầu, có chuẩn mực và có động lực phát triển thật.

2. Đại học không phải là một dây chuyền sản xuất bằng cấp

Đó là hành trình nuôi dưỡng con người. Nếu xem đại học đơn thuần là nơi cung cấp bằng cấp và kỹ năng nghề nghiệp, giáo dục sẽ rất dễ trở thành một “dây chuyền sản xuất lao động”.

Nhưng con người không phải sản phẩm.

Một trường đại học đúng nghĩa không chỉ dạy sinh viên cách kiếm sống, mà còn giúp họ học cách sống.

Đó là nơi sinh viên học cách chịu trách nhiệm với bản thân, học cách ứng xử với người khác, học cách vượt qua thất bại, học cách làm việc cùng tập thể và học cách đứng dậy sau áp lực.

Một bác sĩ giỏi không chỉ cần chuyên môn mà còn cần lòng nhân ái. Một luật sư giỏi không chỉ cần kiến thức pháp lý mà còn cần đạo đức nghề nghiệp. Một kỹ sư giỏi không chỉ biết công nghệ mà còn phải có trách nhiệm với xã hội.

Những điều ấy không thể hình thành chỉ bằng giáo trình. Nó được tạo nên từ môi trường giáo dục, từ văn hóa nhà trường, từ cách thầy cô đối xử với sinh viên mỗi ngày.

Bởi vậy, khi nói về “đại học hạnh phúc”, điều cốt lõi không nằm ở cơ sở vật chất đẹp hay hoạt động sôi nổi, mà nằm ở việc nhà trường có thật sự giúp con người phát triển toàn diện hay không.

3. Đại học là một hình thức phụng sự xã hội

Một trường đại học tồn tại không phải chỉ để tuyển sinh, đào tạo và cấp bằng. Giá trị lớn nhất của đại học nằm ở những con người mà họ đóng góp cho xã hội.

Mỗi sinh viên trưởng thành, có năng lực thật và sống tử tế chính là một “sản phẩm” có giá trị nhất của giáo dục.

Vì thế, đại học không nên được nhìn đơn thuần như một mô hình kinh doanh dịch vụ. Đó là một thiết chế xã hội đặc biệt, nơi thực hiện sứ mệnh phát triển con người và phụng sự cộng đồng thông qua giáo dục.

Một trường đại học hạnh phúc cũng không phải nơi chỉ tạo ra cảm xúc tích cực nhất thời. Đó phải là nơi người học cảm thấy mình được lớn lên mỗi ngày, được truyền cảm hứng, được trao cơ hội và được chuẩn bị đủ năng lực để bước vào cuộc đời.

Có thể trong quá trình ấy sẽ có áp lực, có va chạm, có cả thất bại. Nhưng nếu sau tất cả, người học trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình, thì đó mới là thành công sâu xa nhất của giáo dục đại học.

Và có lẽ, đó cũng chính là ý nghĩa thật sự của một “trường đại học hạnh phúc”.