Ngay khi vào trường biết mình là ai, ra trường biết mình có thể làm gì?

Vào đại học, lựa chọn ngành học mới là điểm bắt đầu. Trong quá trình đào tạo, sinh viên còn phải từng bước xác định công việc phù hợp, hiểu yêu cầu của nghề và tích lũy kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm để đáp ứng công việc sau khi tốt nghiệp.

Tại Trường Đại học Đại Nam (DNU), định hướng nghề nghiệp được đưa vào nhiều chặng của quá trình đào tạo, từ những ngày đầu nhập học đến thực tập tốt nghiệp. Sinh viên có cơ hội tiếp cận môi trường thực hành, chuyên gia, doanh nghiệp, các hoạt động trải nghiệm nghề nghiệp và chương trình học tập quốc tế. Qua đó, việc học được đặt trong mối liên hệ với yêu cầu thực tế của từng ngành nghề.

Cách tiếp cận này được nhà trường khái quát trong định hướng “Giảng đường khai mở - Doanh nghiệp đồng hành - Công nghệ tăng tốc”, trong đó quá trình chuẩn bị nghề nghiệp được triển khai song song với việc học chuyên môn.

Ngày đầu nhập học: từ ngành học đến hình dung về nghề nghiệp

Ngay từ những ngày đầu nhập học, sinh viên có cơ hội làm quen với cơ sở vật chất, phòng thực hành, phòng thí nghiệm và các thiết bị phục vụ đào tạo.

Với sinh viên năm nhất, những trải nghiệm ban đầu giúp cụ thể hóa phần nào nội dung ngành học và môi trường nghề nghiệp mà các em có thể tiếp cận sau này. Từ những gì quan sát được, sinh viên có thêm cơ sở để đặt câu hỏi: Ngành mình học gắn với những công việc nào? Công việc đó đòi hỏi những kiến thức và kỹ năng gì?

Những câu hỏi này tạo điểm khởi đầu cho việc xây dựng kế hoạch học tập trong những năm tiếp theo, từ chuyên môn, ngoại ngữ, công nghệ đến kỹ năng nghề nghiệp và kinh nghiệm thực tế.

Tuần hội nhập: tiếp cận sớm với yêu cầu của thị trường lao động

Các câu hỏi về nghề nghiệp tiếp tục được đặt ra trong những chương trình định hướng dành cho tân sinh viên, trong đó có Tuần hội nhập.

Tại đây, sinh viên có cơ hội gặp chuyên gia, người làm nghề và đại diện doanh nghiệp để tìm hiểu về công việc thực tế, yêu cầu tuyển dụng và những thay đổi của thị trường lao động.

Những thông tin này giúp sinh viên có thêm cơ sở đối chiếu giữa ngành học đang lựa chọn với công việc mình quan tâm. Với từng lĩnh vực, yêu cầu nghề nghiệp có thể khác nhau. Có vị trí đòi hỏi ngoại ngữ và năng lực công nghệ; có công việc chú trọng giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề hoặc tác phong chuyên nghiệp.

Việc tiếp cận những yêu cầu đó từ sớm giúp sinh viên có thêm thời gian xác định những năng lực cần ưu tiên trong quá trình học tập.

Những năm đại học: học kiến thức gắn với thực hành

Sau giai đoạn làm quen với ngành học và nghề nghiệp, sinh viên bước vào quá trình tích lũy kiến thức và kỹ năng qua từng năm học.

Kiến thức chuyên ngành tạo nền tảng chuyên môn. Các giờ thực hành, bài tập, dự án và tình huống nghề nghiệp tạo điều kiện để sinh viên vận dụng kiến thức vào những vấn đề cụ thể. Hoạt động kiến tập, tham quan và trải nghiệm tại doanh nghiệp giúp các em có thêm hình dung về môi trường làm việc.

Điểm đáng chú ý là sinh viên có cơ hội thử sức ngay trong quá trình học. Qua từng bài tập, dự án hay hoạt động thực tế, các em có thể nhận ra những phần kiến thức chưa vững, kỹ năng còn thiếu hoặc những yêu cầu nghề nghiệp cần tiếp tục rèn luyện.

Theo đó, quá trình học tập được kết nối với việc hình thành những năng lực có thể sử dụng trong công việc, thay vì chỉ dừng ở việc hoàn thành các học phần.

Khi doanh nghiệp tham gia vào giảng đường

Một trong những cách Đại học Đại Nam kết nối đào tạo với thực tiễn là đưa chuyên gia, nhà quản lý và người đang làm việc trong doanh nghiệp tham gia vào quá trình học tập của sinh viên.

Các chuyên gia có thể tham gia học phần, chuyên đề, hoạt động trao đổi hoặc hướng dẫn thực tiễn. Qua đó, sinh viên có thêm cơ hội tìm hiểu cách kiến thức được sử dụng trong công việc, đồng thời cập nhật những yêu cầu mà doanh nghiệp đặt ra đối với nhân sự mới.

PGS.TS Đào Thị Thu Giang, Hiệu trưởng Trường Đại học Đại Nam, nhấn mạnh: “Doanh nghiệp chính là cầu nối giúp sinh viên Đại Nam biến kiến thức thành kỹ năng, biến lý thuyết thành hành động, từ đó trưởng thành và phát triển toàn diện ngay trong quá trình học tập.”

Ở góc độ sinh viên, sự tham gia của doanh nghiệp tạo thêm một kênh để đối chiếu việc học với thực tế nghề nghiệp. Những yêu cầu về chuyên môn, công nghệ, kỹ năng và tác phong có thể trở thành căn cứ để các em điều chỉnh quá trình chuẩn bị trước khi bước vào thực tập và tuyển dụng.

Học tập quốc tế: mở rộng môi trường trải nghiệm

Bên cạnh chương trình đào tạo trong nước, sinh viên có thể tham gia các chương trình học tập và trải nghiệm quốc tế.

Việc học trong môi trường nước ngoài đặt ra những yêu cầu khác về ngoại ngữ, phương pháp học tập, giao tiếp và khả năng thích ứng. Sinh viên cũng có cơ hội tiếp xúc với những cách học, cách làm việc khác nhau và giao lưu với người học đến từ nhiều nền văn hóa.

Những trải nghiệm này góp thêm một môi trường để sinh viên rèn khả năng thích ứng, đặc biệt trong bối cảnh nhiều lĩnh vực nghề nghiệp ngày càng có sự kết nối với thị trường quốc tế.

Thực tập tốt nghiệp: kiểm chứng những gì đã học

Đến kỳ thực tập tốt nghiệp, sinh viên chuyển sang một giai đoạn có tính kiểm chứng rõ hơn. Kiến thức chuyên môn, kỹ năng và tác phong được đưa vào môi trường làm việc cụ thể; sinh viên đồng thời nhận phản hồi từ những người trực tiếp làm nghề.

Với sinh viên Y khoa Đại Nam, mô hình thực tập tốt nghiệp 1:1 tại các bệnh viện hạng I là một ví dụ. Mỗi sinh viên được hướng dẫn trực tiếp bởi một bác sĩ trong quá trình thực tập, có điều kiện tham gia các hoạt động chuyên môn phù hợp với yêu cầu đào tạo và được nhận xét, đánh giá trong quá trình thực hành.

Từ giảng đường đến bệnh viện, sinh viên có cơ hội đối chiếu kiến thức đã học với thực tế lâm sàng, đồng thời rèn luyện kỹ năng giao tiếp với người bệnh, phối hợp với đồng nghiệp và tác phong nghề nghiệp.

Đây là giai đoạn sinh viên có thể nhìn rõ hơn khoảng cách giữa “biết” và “làm được”, từ đó xác định những gì cần tiếp tục hoàn thiện trước khi bước vào công việc chính thức.

Đích đến là khả năng đáp ứng công việc

Nhìn từ đầu vào đến cuối khóa, quá trình chuẩn bị nghề nghiệp được đặt trong nhiều chặng nối tiếp nhau.

Từ ngày đầu nhập học, sinh viên làm quen với ngành học và môi trường đào tạo. Trong Tuần hội nhập, các em tiếp cận thêm thông tin về nghề nghiệp và yêu cầu của thị trường lao động. Những năm tiếp theo là quá trình học kiến thức, thực hành, thực hiện dự án và trải nghiệm thực tế. Chuyên gia và doanh nghiệp cung cấp thêm góc nhìn từ thị trường việc làm. Các chương trình quốc tế mở rộng môi trường học tập và khả năng thích ứng. Đến kỳ thực tập tốt nghiệp, sinh viên có cơ hội vận dụng những gì đã tích lũy trong môi trường nghề nghiệp cụ thể.

Với sinh viên, câu hỏi quan trọng không chỉ là “Mình học ngành gì?”, mà còn là “Sau khi tốt nghiệp, mình có thể làm công việc gì và cần chuẩn bị những gì để đáp ứng công việc đó?”. Khi câu hỏi về nghề nghiệp được đặt ra trong suốt quá trình học, mỗi năm đại học có thể trở thành một bước để sinh viên bổ sung kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm trước khi bước vào thị trường lao động.