Hội thảo quốc tế 2026: Kết nối học thuật Việt Nam - Nhật Bản, kiến tạo tương lai giáo dục tiếng Nhật trong thời đại AI

Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nhật Bản, Trường Đại học Đại Nam vừa tổ chức thành công Hội thảo Quốc tế thường niên 2026 với chủ đề: “Xu hướng nghiên cứu và giảng dạy tiếng Nhật trong thời đại mới - Ứng dụng trí tuệ nhân tạo, mô hình lớp học đảo ngược và phát triển năng lực chuyên môn”.

Hội thảo quy tụ các giáo sư, chuyên gia, nhà nghiên cứu, nhà quản lý giáo dục uy tín đến từ Việt Nam và Nhật Bản; đại diện Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, Quỹ Giao lưu Quốc tế Nhật Bản (Japan Foundation), các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo tiếng Nhật trong và ngoài nước.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi sâu sắc phương thức dạy và học ngôn ngữ trên toàn thế giới, hội thảo không chỉ là diễn đàn trao đổi kết quả nghiên cứu mà còn là không gian học thuật để các nhà khoa học cùng thảo luận về những vấn đề cốt lõi đang định hình tương lai của giáo dục tiếng Nhật: vai trò của người học trong thời đại AI, sự chuyển đổi của phương pháp giảng dạy, yêu cầu mới đối với năng lực dịch thuật, cũng như mối liên kết giữa đào tạo đại học và nhu cầu nhân lực của xã hội…

Hội thảo quy tụ các giáo sư, chuyên gia, nhà nghiên cứu, nhà quản lý giáo dục uy tín đến từ Việt Nam và Nhật Bản.

Khẳng định vị thế của một diễn đàn học thuật uy tín

Được duy trì như một hoạt động học thuật thường niên, Hội thảo Quốc tế của Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nhật Bản đã từng bước khẳng định vị thế là một diễn đàn khoa học uy tín trong lĩnh vực nghiên cứu và giảng dạy tiếng Nhật tại Việt Nam.

Không chỉ là nơi công bố các kết quả nghiên cứu mới, hội thảo còn góp phần kết nối cộng đồng học thuật Việt Nam - Nhật Bản, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm đào tạo và lan tỏa những xu hướng giáo dục tiên tiến của thế giới đến với các cơ sở đào tạo tiếng Nhật tại Việt Nam.

GS.TS Đào Văn Đông - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Đại Nam phát biểu khai mạc hội thảo.

Phát biểu khai mạc hội thảo, GS.TS Đào Văn Đông - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Đại Nam nhấn mạnh rằng sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo đang đặt ra cả cơ hội và thách thức đối với giáo dục đại học nói chung và đào tạo ngôn ngữ nói riêng.

Giáo sư cho rằng AI có thể hỗ trợ người học tiếp cận tri thức nhanh hơn, hỗ trợ giảng viên thiết kế học liệu hiệu quả hơn, nhưng không thể thay thế vai trò của giáo dục trong việc hình thành tư duy, năng lực phản biện, bản lĩnh nghề nghiệp và giá trị nhân văn của người học.

“Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, các cơ sở đào tạo cần không ngừng đổi mới chương trình, phương pháp và công nghệ giảng dạy, cũng như hoạt động nghiên cứu khoa học. Hội thảo hôm nay là minh chứng cho nỗ lực kết nối tri thức, kết nối các nhà khoa học và kết nối những ý tưởng đổi mới nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực ngôn ngữ chất lượng cao, trong đó có Ngôn ngữ Nhật Bản, cho xã hội”, GS.TS Đào Văn Đông khẳng định.

GS.TS Nguyễn Minh Thuyết (thứ 2 từ phải sang) -  Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội tham dự và đánh giá cao ý nghĩa ứng dụng của hội thảo.

Những góc nhìn học thuật mới về giáo dục tiếng Nhật trong kỷ nguyên AI

Điểm nhấn nổi bật của hội thảo năm nay là hai báo cáo đề dẫn của các học giả hàng đầu Nhật Bản.

GS. Ito Sukero - nguyên Phó Hiệu trưởng Đại học Ngoại ngữ Tokyo, Giáo sư Đại học Quốc tế Akita đã mang đến những phân tích sâu sắc về xu hướng đào tạo ngôn ngữ trong bối cảnh AI tạo sinh đang tác động mạnh mẽ tới giáo dục toàn cầu.

Giáo sư Ito Sukero  - nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại ngữ Tokyo, Giáo sư đặc nhiệm Trường Đại học Quốc tế Akita tham luận đề dẫn tại hội thảo.

Trong khi đó, GS. Kawahara Kiyoshi - nguyên Chủ tịch Hiệp hội Biên phiên dịch học Nhật Bản tập trung phân tích những thay đổi đối với lĩnh vực dịch thuật và đào tạo biên phiên dịch trong thời đại số.

Theo các chuyên gia Nhật Bản, sự xuất hiện của AI không làm suy giảm vai trò của người học và người dạy mà đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ mô hình giáo dục truyền thụ kiến thức sang mô hình giáo dục phát triển năng lực.

“AI không thay thế giáo viên. AI cũng không thay thế người học. Điều quan trọng là chúng ta phải biết sử dụng AI để tạo ra những giá trị mới trong giáo dục”, GS. Ito Sukero nhấn mạnh.

Nhận định này cũng trở thành thông điệp xuyên suốt của toàn bộ hội thảo.

Báo cáo tham luận đặc biệt đến từ Giáo sư Kawahara Kiyoshi – nguyên Chủ tịch Hiệp hội Biên phiên dịch học Nhật Bản và Phó Chủ tịch Hiệp hội Tiếng Anh Truyền thông Nhật Bản.

Từ giáo dục truyền thụ kiến thức đến giáo dục phát triển năng lực

Một trong những giá trị học thuật nổi bật của hội thảo năm nay là sự gặp gỡ về tư duy giữa các nghiên cứu đến từ Việt Nam và Nhật Bản.

Mặc dù tiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau, các tham luận đều cho thấy một xu hướng chung của giáo dục ngôn ngữ hiện đại: người học không còn là đối tượng tiếp nhận tri thức một cách thụ động mà trở thành chủ thể kiến tạo tri thức; giáo viên không chỉ đóng vai trò truyền đạt kiến thức mà trở thành người thiết kế môi trường học tập, định hướng tư duy và phát triển năng lực cho người học.

Phiên toạ đàm chuyên sâu với sự tham gia của GS. Ito Sukero, GS. Kawahara Kiyoshi và bà Mizobe Eriko - đại diện Viện Nghiên cứu Ngôn ngữ Khu vực, GS mời giảng của Trường Đại học Đại Nam .

Sự chuyển dịch này đặc biệt có ý nghĩa trong đào tạo tiếng Nhật khi AI ngày càng có khả năng hỗ trợ dịch thuật, tìm kiếm thông tin và tạo nội dung. Điều mà giáo dục đại học cần hướng tới không còn đơn thuần là trang bị kiến thức ngôn ngữ, mà là phát triển cho người học năng lực tự học, tư duy phản biện, năng lực nghiên cứu, khả năng hợp tác quốc tế và kỹ năng sử dụng công nghệ một cách hiệu quả, có trách nhiệm.

Đây cũng chính là xu hướng đang được nhiều cơ sở đào tạo ngôn ngữ hàng đầu tại Nhật Bản và trên thế giới theo đuổi.

Những nghiên cứu gắn với thực tiễn của giáo dục tiếng Nhật hiện nay

Hội thảo ghi nhận 9 tham luận khoa học được tuyển chọn từ nhiều cơ sở đào tạo và nghiên cứu uy tín của Việt Nam và Nhật Bản.

Các nghiên cứu tập trung vào ba nhóm chủ đề lớn đang định hình tương lai của giáo dục tiếng Nhật.

Ở nhóm nghiên cứu về người học, các tác giả tập trung làm rõ vai trò của động lực học tập, khả năng tự học, cảm nhận hạnh phúc và năng lực hợp tác quốc tế trong môi trường giáo dục hiện đại.

Ở nhóm nghiên cứu về AI và đào tạo tiếng Nhật, các tham luận phân tích khả năng ứng dụng công nghệ trong giảng dạy, đánh giá người học, đào tạo dịch thuật cũng như kết nối chương trình đào tạo với nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam.

Trong khi đó, nhóm nghiên cứu về tương lai giáo dục tiếng Nhật tập trung vào các mô hình đào tạo tiên tiến như lớp học đảo ngược, học tập kết hợp AI và doanh nghiệp, cũng như những phương pháp đánh giá mới trong thời đại AI tạo sinh.

Đáng chú ý, phần lớn các nghiên cứu được trình bày đều xuất phát từ những vấn đề thực tiễn mà giáo dục tiếng Nhật đang đối mặt hiện nay, thay vì chỉ dừng lại ở các phân tích lý thuyết. Điều này cho thấy sự gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa nghiên cứu khoa học với thực tiễn đào tạo và nhu cầu của thị trường lao động.

Mở ra những hướng hợp tác mới cho giáo dục Việt Nam - Nhật Bản

Tại hội thảo, GS. Ito Sukero đánh giá cao chất lượng học thuật của các tham luận cũng như tinh thần hợp tác giữa các cơ sở đào tạo của Việt Nam và Nhật Bản.

Theo ông, những vấn đề được thảo luận tại hội thảo không chỉ phản ánh các xu hướng nghiên cứu mới của giáo dục ngôn ngữ mà còn mang giá trị thực tiễn cao đối với việc xây dựng chương trình đào tạo, phát triển đội ngũ giảng viên và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai.

Đối với sinh viên, hội thảo mở ra cơ hội tiếp cận trực tiếp với các chuyên gia quốc tế, cập nhật những xu hướng mới nhất của ngành và hiểu rõ hơn yêu cầu nghề nghiệp trong bối cảnh AI và chuyển đổi số.

Đối với đội ngũ giảng viên và các cơ sở đào tạo, đây là diễn đàn quan trọng để cập nhật tri thức mới, mở rộng hợp tác học thuật quốc tế và tìm kiếm các giải pháp đổi mới giáo dục dựa trên cơ sở khoa học.

Trong bối cảnh quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản đang phát triển mạnh mẽ, nhu cầu về nguồn nhân lực thành thạo tiếng Nhật, am hiểu văn hóa Nhật Bản và có năng lực thích ứng với môi trường số ngày càng trở nên cấp thiết. Những kết quả được trao đổi tại Hội thảo Quốc tế 2026 không chỉ góp phần thúc đẩy đổi mới giáo dục tiếng Nhật mà còn mở ra những hướng hợp tác mới trong đào tạo, nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực giữa hai quốc gia.

Khép lại một ngày làm việc nghiêm túc, trách nhiệm và giàu giá trị học thuật, Hội thảo Quốc tế 2026 một lần nữa khẳng định vai trò của Trường Đại học Đại Nam trong việc thúc đẩy nghiên cứu khoa học, tăng cường hợp tác quốc tế và đóng góp vào sự phát triển của ngành Ngôn ngữ Nhật Bản tại Việt Nam.

Từ những trao đổi học thuật tại Đại học Đại Nam hôm nay, nhiều ý tưởng mới, mô hình đào tạo mới và cơ hội hợp tác mới đã được mở ra. Xa hơn một sự kiện khoa học thường niên, hội thảo đã góp phần tạo dựng một không gian đối thoại học thuật thực chất giữa Việt Nam và Nhật Bản, qua đó đóng góp vào quá trình đổi mới giáo dục đại học và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong thời đại AI.